Afscheid bestuursvoorzitter Jeroen van den Oever: “Mijn geloof in samenwerking is alleen maar groter geworden”
Jeroen van den Oever neemt afscheid als bestuursvoorzitter van Gedeelde Zorg en stopt ook als bestuursvoorzitter van Fundis. Zoals Jeroen zelf zegt is dit afscheidsinterview ‘de allerlaatste werkafspraak’ in zijn agenda. Vanuit genoemde rollen althans, want stilzitten gaat Jeroen natuurlijk niet. Een gesprek over samenwerking, digitalisering, belangrijke momenten en de toekomst van zorg en welzijn in Midden-Holland.
Geloof je nog net zo in samenwerking tussen organisaties als toen je bij Gedeelde Zorg betrokken raakte?
“Zeker! Sterker nog, ik denk dat dat geloof groter is geworden,” zegt Jeroen. “Ik herinner me hoe Stichting Transmuraal Netwerk Midden-Holland, de rechtsvoorganger van de huidige vereniging, ooit vooral voelde als ‘met elkaar vergaderen’, terwijl de vraag bleef: ‘wat gebeurt er nou echt aan tafel?’ Fundis haakte toen een tijdje af.” Dit kantelde volgens Jeroen toen landelijk het rapport ‘Juiste zorg op de juiste plek’ verscheen, rond 2019. “Toen hebben we de in Midden-Holland echt de koppen bij elkaar gestoken en gezegd: als regionale samenwerking érgens vorm kan krijgen, dan is het hier. Vanaf dat moment zijn we van er vooral over praten naar het daadwerkelijk organiseren van samenwerking gegaan. De stichting werd een vereniging, met meer mandaat, meer leden en een bredere uitnodiging aan de regio. Zo kwam het in beweging. De meeste zorg- en welzijnsorganisaties in Midden-Holland zijn inmiddels lid. Toen het IZA-akkoord er kwam, was het een groot voordeel dat wij in deze regio al heel goed georganiseerd waren. Midden-Holland was er klaar voor. Dat is echt iets wat we met elkaar hebben neergezet.”
Hoe ziet de ideale toekomst eruit als we kijken naar samenwerking tussen zorg en welzijn? Waar schuurt het nog?
Jeroen ziet voor zich dat mensen in wijken en buurten in Midden-Holland steeds gemakkelijker met elkaar samenleven en samenredzaamheid gaan tonen. “Het gaat om medeverantwoordelijkheid: voor de buurt, voor de gemeenschap waarin mensen wonen, en voor elkaar. Dat mensen zich vrij voelen om initiatieven te nemen en het leven van wijk en buurt ter hand te nemen. Professionals moeten daaromheen staan, beschikbaar om te ondersteunen waar dat nodig is, en vooral goed samenwerkend.“ Daarin zijn volgens Jeroen vooral huisartsen, wijkverpleegkundigen en welzijnsprofessionals belangrijk. “Die driehoek moet klaarstaan om te ondersteunen en de gezondheid te bevorderen. Op een manier dat de burger zelf regie houdt, niet vereenzaamt en in de wijk een mooie rol kan spelen.” Tegelijk is dat toekomstbeeld nog geen vanzelfsprekendheid. “Er moet nog veel gebeuren om dit voor elkaar te krijgen. De drie disciplines zijn nog sterk apart georganiseerd. Dat maakt samenwerken ingewikkeld en vraagt van iedereen een forse inspanning. Want dat zijn we niet gewend. Een ieder werkt vanuit zijn eigen systeem en prioriteiten. Die verbinding zullen we dus moeten maken. De wijkplannen waar we al heel ver mee zijn, geven daar een belangrijke aanzet toe. We hebben de kaarten echt in onze eigen handen.”
Hoe staat het ervoor met digitalisering in de regio? Stoppen we daar genoeg aandacht en energie in?
“Voordat de visie werkelijkheid is, burgers en zorgverleners die met elkaar communiceren in een digitaal netwerk, moet er nog veel gebeuren”, zegt Jeroen. “We zijn met de Gedeelde Zorg Netwerk Omgeving (GZNO) mooie stappen aan het zetten, maar het is niet makkelijk. De basis ligt er, we weten hoe het moet en welke systemen we willen gebruiken, de eerste digitale zorgpaden zijn opgetuigd. Maar het is niet makkelijk; iedere organisatie heeft haar eigen prioriteiten, dus alles opzij zetten voor het grotere doel is niet zomaar gedaan.” Waar het naartoe moet, is voor Jeroen duidelijk. “Als ik een chronische ziekte heb, open ik mijn iPad, kennen mijn dokters en zorg- en hulpverleners elkaar via mijn dossier en werken we digitaal samen rond mijn zorg en gezondheid. Die beweging is ingezet, maar er moet in de komende jaren nog veel aandacht en energie naartoe.”
Wat was jouw meest memorabele moment tijdens het besturen van Gedeelde Zorg?
“Het oprichten van de vereniging was echt een fundamentele verandering”, zegt Jeroen. “Het aansluiten van de Coalitie Sociaal Domein Midden-Holland was ook een heel belangrijk moment.” Een andere mijlpaal was de goedkeuring van het GZNO-plan. “Daarmee zijn we landelijk voortrekker geworden op het dossier data-uitwisseling. Prachtig dat alle leden ‘ja’ hebben gezegd. Juist voor kleinere organisaties was dat best ingewikkeld. Toch hebben zij gezegd: als er goed naar onze belangen wordt gekeken, sluiten wij ook aan. Knap dat we dat voor elkaar hebben gekregen.” Er zijn ook minder goede herinneringen. “De lange procedure om het transformatieplan goedgekeurd te krijgen was wel frustrerend. Iedereen vond het goed, verzekeraars waren blij, maar de formele vinkjes bleven uit en dat werkte ontmoedigend. Maar we bleven in gesprek, hebben de directie van VGZ uitgenodigd, en aan het eind van een intensieve dag was alles rond.” Niet lang daarop volgde de verhuizing van Gedeelde Zorg van een aantal achterafkamertjes naar een serieuze kantoorruimte. “Dat was belangrijk voor het bureau, vooral te danken aan het lef van directeur Marloes Braber om ‘grote schoenen aan te trekken’ en van Gedeelde Zorg een professionele club te maken.”
Hoe zie jij je rol in de maatschappij nu je stopt met werken? Van zorgbestuurder naar (veel) later misschien wel zorgconsument of mantelzorger?
Als mens moet je bezig blijven, volgens Jeroen. “Dat ik stop met mijn werkende leven en ‘vaste baan’, betekent niet dat mijn activiteiten stoppen. Integendeel, ik heb talloze plannen en dingen die ik graag wil doen. Mijn rol verandert, maar mijn betrokkenheid bij de samenleving zeker niet.” Mocht Jeroen zelf met ziekte te maken krijgen, dan hoopt hij dat zijn sociale netwerk stevig genoeg is. “Dat is belangrijk om te kunnen rekenen op goede ondersteuning. Hopelijk met zoveel mogelijk eigen regie, goed ondersteund door zorgverleners en technologie.”
Heb je een boodschap voor jouw opvolger Marianne Straks van Zorgpartners?
“Iedereen moet het voorzitterschap van Gedeelde Zorg natuurlijk op zijn eigen manier invullen. De vereniging gaat een mooi traject in, waarbij het nu aankomt op een voortvarende implementatie van de eerder gemaakte afspraken. Dat proces gaat Marianne leiden. Gedeelde Zorg is een gemeenschap van organisaties die samen willen werken. Het is heel belangrijk dat het een vitale en betrokken samenwerking is en blijft. Marianne wens ik veel succes toe met het organiseren van die betrokkenheid.”
Jeroen besluit: “Ik heb heel veel waardering voor de professionele club die onder leiding van Marloes is neergezet. Het is heel mooi wat er nu staat. Er zit veel zorg en aandacht in, veel energie.” Tegelijk weet hij dat een deel van de huidige inzet tijdelijk is. “De transformatiemiddelen zijn eindig, maar er komen weer andere ontwikkelingen aan, zoals het aanvullende Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA.) Ik heb alle vertrouwen in wat er is opgebouwd en hoe deze regio nog kan groeien.”